El agradecimiento del muerto

Los cuentos que integran la presente antología nos hablan de un mundo ya ido pero que, inevitablemente, ha dejado su huella en la constitución psicológica y espiritual de los actuales albaneses. En efecto, en estas historias -sobrias en cuanto a su factura y pragmáticas en lo tocante a la integración de diversas influencias culturales- pueden rastrearse los ingredientes de formas de organización social anteriores al feudalismo, y nos dan noticia del singular y original universo mítico que ha envuelto la vida del que probablemente nos resulte el más desconocido de los pueblos europeos.

Contraterrorismo USA

“Las fotografías somos nosotros”, escribía Susan Sontag ante las imágenes obscenas de Abu Ghraib. ¿Cómo ha sido posible que el público norteamericano aceptara la premisas de una cultura contraterrorista que justificara Guantánamo? El autor estudia “la pasión por la ignorancia” de la clase política y los medios de comunicación ante la Guerra contra el Terror. El Informe de la Comisión 9/11 ya dejó claro que los ataques del 11 de septiembre de 2001 podían haber sido prevenidos. El argumento central es que el contraterrorismo estadounidense se ha convertido en una profecía que se autocumple y que termina promoviendo más terrorismo.
Zulaika examina en detalle las figuras de los architerroristas más conocidos –personajes que casi sin excepción trabajaron junto a los servicios de inteligencia estadounidenses– e invoca a autores como Truman Capote o Jean Genet como modelos de escritura. Se destaca la continuidad entre la guerra fría y el contraterrorismo, así como la relación simbiótica entre la carrera nuclear y el terrorismo internacional. Se presta especial atención al significado de la locura y suicidio terroristas. El estudio no sólo argumenta que el discurso crea su propia realidad, sino que analiza las condiciones subjetivas que conducen al deseo revolucionario (con especial atención a la figura de Yoyes). Si la Guerra contra el Terror se erigió en la política fundamental de George Bush, su continuidad en Afganistán se ha convertido en la mayor amenaza para la presidencia de Barack Obama.
El contraterrorismo estadounidense se ha convertido en una profecía tramposa que termina promoviendo más terrorismo.

Elurra sutan

Yoga-maisu bat Bilbon trantsizio-garaian, semearekin Indiatik etorria. Bakezaletasuna eta mistika, industria-gainbeherak eta trantsizioak berekin dituzten gatazkekin nahasturik. Aldi berean, mendizaletasunaren eta eskaladaren mistika, yogarekin, astrologiarekin eta New Age joerekin bateraturik. Eta euskal esoterismoa loratzeko ahalegina, gatazkaren aldeko apustu etsiezinarekin kontrastean.

Horretan guztian, eta batez ere, pertsona zenbait, bizitza grisetik aterako dituen bidearen bila, elkar maitatuz, elkarri min eginez, tragedian, eta batik bat transzendentziazko fartsan barregarri bezain maitagarri.

“Yoga-maisu zaharra ez zen mugitu.

–Aita, aita, aita…

Itsasaldetik kresal hotzak egun gandutsua iragartzen zuen.

Bilboren gain-gainetik, hegan zihoan industria-gainbeheraren halabehar gaiztoa, iragarpen mingarri baten antzo.»

Telebista antenetan atsedena hartzen dute txoriek

Descripción
Goizeko lehen ordutik gaueko azkeneraino eramaten gaituen bidaia izan nahi du liburu honek, hiriko paisaian paratzen diren hitzak, industria poligonoetako poesiak, hiria ulertzeko modu bat.

Eguneko lau une gogoeta egiteko. Goiza, eguerdia, arratsaldea eta gaua paisaia urbano barruan, inguruan gertatzen denaz hausnartzeko, telebista-antenak txoriez beterik daudela ohartzeko, esaterako, edota goiztiria gogorra bezain ederra dela ondorioztatzeko.

Zortzi unibertso, zortzi idazle

ANA URKIZAri, euskal literatura, normaltasun eta modernotasun itxura eman nahi duen sistema oraindik heldu gabea dela iruditzen zaio, barruan harra bizi duen sagar berde erakargarria bezalakoxea.

Hori dela eta, zortzi idazle elkarrizketatu ditu, ARANTXA URRETABIZKAIA, MARIASUN LANDA, AURELIA ARKOTXA, LAURA MINTEGI, LOURDES OÑEDERRA, ITXARO BORDA, MIREN AGUR MEABE eta YOLANDA ARRIETA, bi helburu nagusirekin: egungo euskal literaturaren kanonean sartzekoak diren emakumezko idazleak badaudela jakitera ematea, eta euskal literaturaren kanonaren inguruan egonezina sorraraztea, ohikoak diren galderei ahotsa jarriz.

Ana Urkizak maisuki paratutako grabagailuaren aurrean idazle elkarrizketatuak biluztu egin dira. Zintzo agertu. Ez dute bertigorik sentitu. Gordin eta biribil bota dituzte egiak. Esateko aukera ikusi dutenean, ez dira isilik gelditu. Zortzi idazle hauek ez baitute, jada, isiltasun gehiago behar, isiltasunez aski inguratuta bizi izan direlako: kritika nahikorik eta argirik gabe, merezitako errekonozimendurik gabe, irizpide maskulinoen arabera egindako irakurketari esker etiketatuta…

Zorrotzak eta sarkorrak dira zortzi idazle hauengandik jasotako erantzunak. Bizitzaz gainezka dauden idazleen erretratu bikainak dira. Indar handiko pertsona eta idazleen testigantzak. Irakurleari zirrara berezia sortuko diote bertoko aipamenek, anekdotek eta bizipenek.

Mendiko behatokia

Naturak bere hizkuntza propioa du, bere poetika. Pello Zabalaren asmoa da izadiaren gramatikan sartzea, behatzearen poderioz, harekin bat egitearen amorez, ulertzen saiatzea. Oharpen horiek egunen gurpilean idatziz osatua da liburua.

Liburuak egunerokoaren forma hartu du. Izadian gertatzen ari dena apuntatuz doa eta horrek barruan sortzen diona hausnartuz idatzi ditu eguneroko piezak.

Letrak kalekantoitik

Lertxundik esapide, erranairu eta hitz bitxien bilduma honetan barrena galtzeko gonbitea luzatu digu Letrak kalekantoitik liburuan. Hizkuntzaren korpusa du aztergai: ahozko tradizioa, idatzizkoa, Euskal Herrikoa eta Europa osokoa aurkiz eta ifrentzuz jarri eta azpil berriak, lotura ezkutuak eta azalpen sujerentziaz beteak ematen saiatu da. Gai zaharrak, betiko eta betirako gaiak, era moderno eta gustagarri batean ekarriak. Hautaketa lana izan da, ezinbestez, Lertxundirena; batzuetan, hitz bitxi baten gorabehera kontatzen digun bezala, hurrengoan, kantu baten alderdi ezkutua bistaratzen digu, eta bestean, gaur egun ere erabilgarria izan daiteken esamoldea jartzen digu begien aurrean. Baina beti aurkituko dugu hausnarketa interesgarriren bat, beti zerbait berri, baita mila aldiz ukitu diren gaietan ere.

Nire aitaren fusila

Hiner Saleem zinegile eta idazle kurduak bere haurtzaroa kontatzen du liburu honetan. Eta bere haurtzaroa kontatzeko beretarren -bere familia hurbilaren eta kurduen- historia kontatu behar digu, Saddam Hussein aginpidera iritsi aurretxoan hasita, harik eta, 17 urte zituela, Iraketik ihes egin behar izan zuen arte. Ihes egin eta gero, zinemagile lanak egin ditu. Vodka Lemon da bere azken film luzea, Veneziako 2003ko zinemaldian San Marco saria jaso duena. Nire aitaren fusila 2004ko otsailean argitaratu zen lehen aldiz, arrakasta handiz, oso denbora laburrean hizkuntza askotarako bidea egin baitu.

Xake nobela

Beste jarduera intelektual baterako gai ez bada ere, Mirko Czentoviczek, haur garaietatik bertatik, xake jokoan dohain bereziak erakutsi zituen. Munduko txapelduna izatera iritsi da, eta, xake jokalarien artean, maisu ospe handikoa. New Yorketik Buenos Aireserako bidaian, ordea, itsasontzi barruan, aurkari misteriotsu bat agertu zaio: B. jauna, Vienako aitoren seme bat, nazien ihesi Europatik datorrena. Narratzaileak bi pertsonaien ezagutza egiten du eta lehiara bultzatzen ditu. Larrialdirik gogorrenaren aurrean, gizakiak barru-barruan duen aurrera egiteko ahalmenaz dihardu Zweigek, hain zuzen bere buruaz beste egiteko bezperetan zela. Austriarrak maisuki josten du haria, eromenaren atarian jartzen gaitu eta pertsonaiak bizi duen estuasun bera sentiarazten dio irakurleari, hasieratik bururaino ezinutzizko liburu bitxi honetan.

Euskaldun guztion aberria

Zer garen eta zer izan nahi genukeen. Hara hor buruhausteak eragiten dizkigun arazo bat, bai alor pertsonalean bai alor politikoan ere, herri bat (edo bi, edo hiru edo batere ez) garenez gero. Eleberri honetako protagonista, Joseba Anabitarte, eskizofrenia batean bizi da. Unibertsitateko irakaslea da, aspertuta dago gure hemengo giro politikoarekin. Baina aspertze horien arrazoiak oso ezberdinak izan daitezke andrearekin baldin badago edo koadrilako bere lagun minarekin, edo Zuriñe bere ikaslearekin. Alaskako unibertsitate batetik etorri zaio eskaintza bat, Euskal Herriari buruzko ikastaro bat emateko. Aukera ederra iruditzen zaio Euskal Herritik ihes egiteko. Edo beste zer edo zeretik doa ihesi? Kontua da ihesi doala, behintzat. Alaskan, bakar-bakarrik, eta gure herriari buruz deus ez dakitenen aurrean, Euskal Herriaren historia fantastiko bat asmatzen du.
Gazia da, sarkasmoz betea, lehen hitzetik harrapatzen zaituena, pindartsua. Hitz batean, umoretsua da, bai, eleberri labur hau, baina irakurri ostean min eragiten duena.