Resultado de búsqueda para:
Bertsoak eta bertsolariak Irunen XIX. mendean
Ez dira horren maiz bertso ondareaz arduraturiko lanak liburu gisa aurkezten, eta horra, bada, Bertsoak eta bertsolariak Irunen XIX. mendean izenekoa, bertsozaleak huts egin beharko ez lukeen lana, areago Irungoa edo ondoko leku batekoa bada. Egileek beren sorterritik urrundu nahi izan ez dutela argudiatuko du hainbatek, baina alfer bidaia izango zen hori, bertsoak ez baitu mugarik, liburuan argiro ikusten den bezala. Izan ere, laster asko hausten ditu bertso onaren emanak euskararen, euskaldunen eta Euskal Herriaren barneko muga guztiak. Halatan, egokiago litzateke esatea egileek beren eskualdea izan dutela abiapuntu, bertso ondarearen gaineko ikerbidaia honetan.
Bertso eta bertsolari askoren berri ematen du liburu honek. Ez da hartan bertso doinurik falta, ugari bezain zehatzak dira bertsoen metrika eta beste alderdi teknikoen gaineko oharrak, jakingarriak betiere bertsoen testuingurua zehazteko eskaintzen diren argibideak, eta ugari, halaber, historia datuak. Bestalde, Irungo eta inguruko herrietako euskara moldearen berri ematen dute, zeharka bada ere, egileek bertsoen gainean eginiko hizkuntza ohar berezietan. Irakurleak ezagutuko ditu, jakina, datu horietako asko, ez ordea beste hainbat eta hainbat. Eta harritu ere egingo da, guk uste, ikusirik zenbat dugun oraindik ere gure bertso ondareaz ezagutzeko. Irunen eta XIX. mendean kokatzen gaitu liburu honen izenburuak irakurtzen hasi baino lehen, baina laster ohartuko da irakurlea muga jakin batzuetatik harat garamatzala betiere bertsoak, eta ongi kontuan hartzekoa duela bertso ondarea gure aurreko mende hurbiletako historia ikertu nahi duen edonork.
Irungo Udalaren Jose Antonio Loidi Beka jaso zuen 2020an liburu honetan aurkeztu den ikerketa lanak.
Egarria
Ganaduaren marruek iratzarri dute Galo goizaldean. Etxe-aurrean piztu den suteak aztoratu du
ganadua. Sutean aitxe hil dela ikusi du Galok. Jakin gura du sutearena istripua izan den ala hil
egin duten aitxe. Hil egin badute, jakin gura du zorretan zegoelako hil duten ala mendekua hartu
behar duen.
Egunetan dago sargori. Asteak dira euririk egiten ez duela. Erreketan eta iturrietan ia ez
dator urik. Ez da erraza egarriari gehiago egitea.
Egarriak egarria dakar.
Ur-egarriaz gain, maitasun-egarria ere badu Galok. Sei urteko zela hil zitzaion ama. Aitxek
bestelako ardurak hartzen zituen, apustuak-eta tarteko.
Orain, mendeku-egarria piztu zaio. Beharbada mendekua hartu beharko die aitxeren
hiltzaileei, halakorik egon bada. Baina sumintzen duen mendekua aitxeri hartu gurako ziokeena
da.
Gaur ere hego haizea dabil. Gero eta gogorragoa da sikatea. Ezer egin gabe ateratzen da
izerdia. Galok Mikela darabil gogoan.
La vida es un tango, Gari
¿Puede una persona normal convertirse en traficante de drogas si se le presenta la oportunidad para ello? Gari e Irati, una pareja de vida convencional, se verán arrastrados o una vorágine de mentiras y violencia por el egoísmo y avaricia que anidan en el espíritu de él.
Gari, triatleta amateur, encuentra un fardo de cocaína mientras nada por la ría de Urdaibai. Su opción es clara: asociado con su cuñado Unai, un camello de poca monta, tratará de vender la droga, desencadenando, de esa manera, una serie de acontecimientos que involucran o traficantes de distinto nivel, policías corruptos, adictos, jueces e incluso o su propia familia.
La novela relata el descenso a los infiernos de Gari, quien renuncia voluntariamente a una vida que se venía desarrollando en los estándares convencionales, hasta el punto de verse arrastrado por la espiral de violencia que él mismo ha desencadenado y de la que es incapaz de zafarse. Su intención de vender la cocaína choca frontalmente con los intereses de Corso, líder de la mayor banda narcotraficantes de Bizkaia y propietario del fardo, quien no reparará en medios ni métodos para eliminar la amenaza que Gari y sus socios suponen para su negocio
El curso de los acontecimientos y el doloroso desengaño respecto o la actitud y valores de Gari provocarán una profunda transformación en Irati, quien jugará un papel clave en el desenlace de la trama.
Emakume gaiztoak
Siscak hamabost urte ditu, eta Coruñako Galera espetxean preso dago, emakume ororen antzera bera ere ez baita bere gorputzaren jabe. xix. mendearen amaieratik datorkigu eleberri honen orrialdeetan haren ahots sarkorra, hunkigarria.
Siscaren ahotsari, beste emakume batzuenak ere gehituko zaizkio Marilar Aleixandreren nobelan. Emakume horiek pertsonen duintasunaren aldeko lanetan aitzindariak izan ziren: Concepción Arenal, presondegietan bisitari moduan lan egiten zuena, eta Juana de Vega, eta guztiz argigarriak gertatzen zaizkigu «emakume gaiztoen koro mutua» gertutik ezagutuz gure historia ulertzeko.
Ahanzturaren aurkako eleberria ere bada Emakume gaiztoak. Sisca preso dagoen espetxean eta beste hainbatetan zokoratuek, gizarteak bere baitatik baztertu zituen emakumeek ahanzturaren zigor erantsia jasan ez dezaten. Era berean, liburuek eta irakurtzeak berak pertsonen bizitza hobetzeko duten ahalmenari ere gorazarre egiten dio nobelak.
Bidai hunkigarri eta gogor batera gonbidatzen gaitu egileak, bere literaturan ohi duen tonu poetikoaz ederki jositako trama batean.
Han goian urkiak hostoberritzen direnean
Lehen Mundu Gerraren aurreko urteetan, Eslovenia, Europako beste herrialde asko bezala, Estatu Batuak, Agindutako Lur berria, helburu duen migrazio masibo batean odolusten ari da. Rozina, emakume bizi eta aktiboa, laster senarra izango duen Brinovc herrikidearekin batera, etorkizun hobe baten bila Atlantikoa zeharkatu zuten itsasontzi ugarietako batean doa. Gizarte ezezagun eta arrotz batean, Rozinak, grinatsu eta ekintzaile, mehatxuak aukera bihurtzeko berezko gaitasuna erakutsiko du, eta horrela lortuko du, adibidez, patarra egiteko eta saltzeko negozio oparo bat aurrera ateratzea, Lege Lehor betean.
Gerren arteko garaian, bikoteak, alaba txikia Estatu Batuetan utzita, Europara itzultzea erabakitzen du, han negozioekin jarraitzeko aukera hobeak ikusten baitituzte. Bigarren Mundu Gerraren eztandak Amerikara itzultzeko edozein aukera ukatuko die, eta Rozinak hamaika arrisku eta mehatxuri aurre egin beharko die, harik eta, senarra hil ondoren, azkenean Estatu Batuetara itzuli ahal izango den arte. Han gogor arituko da berriz ere bere familiakoak pobreziatik libratzeko ahaleginean.
Cuando allí arriba los abedules reverdecen
En los años inmediatamente anteriores a la Primera Guerra Mundial, Eslovenia, al igual que otros muchos territorios europeos, se desangra en una migración masiva hacia los Estados Unidos, la nueva Tierra Prometida. La vivaz y activa Rozina, junto a su compatriota y futuro marido Brinovc, forman parte del pasaje de uno de los numerosos barcos que surcaron el Atlántico en busca de un futuro mejor. En una sociedad desconocida y ajena, Rozina, apasionada y emprendedora, desplegará su innata capacidad de convertir las amenazas en oportunidades, y así conseguirá, por ejemplo, sacar adelante un próspero negocio de elaboración y venta de aguardiente en plena Ley Seca.
En el período de entreguerras, la pareja, dejando a su hija pequeña en Estados Unidos, decide regresar a Europa, donde atisban mejores perspectivas para proseguir sus negocios. El estallido de la Segunda Guerra Mundial los priva de cualquier posibilidad de retorno a América, y Rozina deberá hacer frente a un sinfín de peligros y amenazas, hasta que, tras la muerte de su marido, podrá finalmente regresar a Estados Unidos, donde se dedicará en cuerpo y alma a librar a los suyos de la pobreza.
Breda Smolnikar relata magistralmente esta epopeya del siglo XX en un texto rebosante de alegría de vivir y erotismo, que nos deja constancia de una heroína de su tiempo, una verdadera «hija de sus obras».
Ura saltoka
Juan Kruz Igerabidek badu liburu honetan esaten digun bezala, betidanik izan du naturarekiko joera bat, jaidura bat, aldi berean izan dena jolasleku, bizigarri, egunerokorako ikasgai. Haur garaiko oroitzapenetatik hasita (Hantxe gaude aita, ama eta hirurok iturritik edaten, nik lauzpabost urte besterik ez), azkenaldion hunkitzen duen aktualitate gordineraino (Hortxe gaude gizakiok zuhaitz taxonomikoaren bazter batean, guztien buru garela usterik), nolabaiteko autobiografia sentimental bat, nolabaiteko kontakizun generazional bat, nolabaiteko historia natural bat osatu du Igerabidek, ohi duen gisan pasarte mamitsu, gogoeta hedatzaile, prosa ezin gozoagoz betea. Ovidio garaikide batek egingo lukeen modura, burmuina besteari irekia beti, galdu gabe sekula izpiritu kritikoa, jakinik jarrera hori dela gizakiaren eta naturaren arteko harremanak hobeki ulertzeko modu bakarra.
Hondoratua
Greg Heffleyk eta bere familiak kanpineko bidaia bat egiten dutenean, munduko
abenturarik onenarako prestatzen dira. Baina planak ez dira aurreikusi bezala ateratzen,
autokarabanetarako aparkaleku bat ez baita inola ere paradisu bat
Bat-batean, zerua euritan lehertzen da, eta Heffleytarrek galdera bat egiten diete
beren buruari: ba ote dute oporrak salbatzeko aukerarik, edo hondoratuta daude?
