La vida de Rafaela Romero Pozo, política vasca de raíces extremeñas, es una vida atravesada por la violencia y marcada por el hecho de ser mujer.
Apasionada defensora de sus ideales socialistas, narra en este libro de la mano de la periodista y poeta Ana Erostarbe algunos de los pasajes más íntimos y dolorosos de su vida personal y política, y comparte su visión sobre la violencia vicaria, los malos tratos o el terrorismo de ETA. Se trata, en todos los casos, de violencias vividas en primera persona, que Rafaela comparte con rotundidad, humildad y valentía.
«Es necesario que la verdad aflore para que el mundo cambie», sostienen al unísono autora y protagonista, a lo largo del diálogo tácito que recorre las páginas de este libro, en el que se honra la palabra en su sentido más profundo y humano.
Se trata, sin duda, de un texto tan depurado de todo rastro de sentimentalismo, como rebosante de emoción, que, desde una mirada personal y madura a nuestra sociedad, confronta a lectoras y lectores con sus propias posiciones en torno a las controvertidas cuestiones que aborda, a la vez que arroja nueva luz sobre realidades a menudo ocultas o silenciadas.
Hasta que me mates es, en definitiva, una valiosa contribución a uno de los debates más urgentes de nuestro tiempo: ¿de qué manera contribuye la transformación personal a la transformación de la sociedad en que vivimos?
«Ez dago ondo idazterik. Barkatu: aurreneko pertsonan esango dut: nik ez daukat ondo idazterik. Uneoro sentitzen
dut, jasaten dut. Bakarren batek esan izan du nik ondo idazten dudala. Eskertzen diot, baina ez dut uste hola denik.
Nik idazten dut era batean. Estilo batekin, estilo jakin batekin. Beste batzuek ez daukate estilorik. Sinetsarazi diete ez
dutela herrenik egin behar inongo aldetara eta ibilera zuzen baten jabe izan behar dutela, eta horrela, munduaz ari
idatzi behar dutela munduan sekula haizeak inondik joko ez balu bezala. Beti udazkeneko egun epel laino-geldi
batean bageunde bezala. Ondo idaztea hori izango da? Auskalo. Hemen era jakin batean idazten dugu; herren min
batekin gabiltza. Hemen idazten dugun irakurtzen den munduak herrena egiten du geurekin batean.
»Herrena, ezina: ganorexiaren aurreneko seinalea».
Iñaki Segurola
«Egin ditudan peskizengatik 2021ko udazkenean hasi zen Ganorexia idazten. Argi, arin eta gozo (AAG) bizi izan zen
bolada batean hain zuzen ere. Hainbat pasartetan zer nolako buru argia duen ikusten da, iraganeko motxilak
sorbaldatik arintzeko beharra ere bai, eta gure artekoan, gizakien arteko hartu-emanetan, gozotasuna bilatu nahia
ere nabari zaio.
»Gerora etorri zen gaitza, berak sakoneta beltza deitzen zion depresioa eta beronekin batera insomnioa,
beldurrak, bakardadea, damuak, dolu zaharrak eta maskarak, horiek denak ikusiko dituzue testuan».
Garbiñe Larrea
«Hemen ere, artearen eta bizitzaren eremu guztietan bezala, une gorenak, ahaztezinak, oso arraroak dira», idatzi zuen Stefan Zweig austriarrak. Horretaz kontziente, Aritz Galarragak liburu honetan bildu ditu humanitatearen une goren batzuk, alegia, eguneroko bizitza arruntaren gauza txikiak, gorabehera ezdeusak, lehen kolpean atentzio berezirik ematen ez dutenak, aktualitatearen diktaduratik urrundu eta inguruko errealitateari begiratzen diotenak.
Ezinbestean agertzen dira hala irakurketak, lagunarteak, kotidianitateak eskaintzen dituen sorpresa atseginak eta, batzuetan, ez hain atseginak. Paseoaz, siestaz, ardoaz ari zaizkigu testu batzuk, hilerrietako bisita, edertasun, inskripzioez beste batzuk, Mitteleuropaz, Mediterraneoaz, noski Frantziaz, eta ia-ia pertsonaia balira bezala azaltzen dira Annie Ernaux, Chantal Akerman, Antoine Compagnon edota MZ; eta, besteren gainetik, haiek sortutako obrak.
Jatorrian prentsarako zutabe, biziberrituta agertzen dira Humanitatearen une gorenak liburua osatzen duten testuak, edizio lan zorrotz bati esker; modu horretan, pieza solte zirenak, haien arteko elkarrizketan ari zaizkigu hemen, barne korronte sendoez zeharkatuak, osotasunean. Eta azken emaitza, hartara, saiakera literario askotariko bat da, Michel de Montaignek ireki zuen bidetik, idazlearen kezka itxuraz hutsalak, eta era berean erabat unibertsalak, modu pertsonalean ekartzen dituena.
Gizakiaren eta ingurumenaren arteko harremanei buruzko gogoeta egiten du egileak liburu honetan, narrazioaren tresneria
eta teknika dialogikoak erabiliz, eta bizipen pertsonalak, gaurkotasun osoko gertakizunak eta ikerketa lanetatik eratorritako
ebidentziak tartekatuz.
Kontakizunaren protagonista ez da, beraz, «gizakia» era abstraktu batean, baizik eta egilea bera edo egilearen
tankerako norbait izan daitekeen pertsona gazte bat, gaur-gaurkoa izateagatik eguneroko arazoak bizi dituena, eta haiekiko
nola kokatzen duen bere burua azaltzen duena.
Liburuak agerian jarri nahi du badagoela, posiblea dela, larrialdi klimatikoa eta bioaniztasunaren galera bezalako
arazoei eta haiei dagozkien erabakiei buruz askatasun eta kreatibitate handiagoz pentsatzerik eta, azken batean, ekiterik.
Egilearen asmoa ere bada mezu positibo edo baikor bat helaraztea, asko baita, azken finean, norbanakoak gutariko
bakoitzak, alegia egin dezakeena gizataldeen, enpresen, gobernuen eta, funtsean, gizarte osoaren norabidea eta erabakiak
bideratzeko.
Literatur erregistroak erabiliz, eta jarduera berdeen jarraibide preskriptiboak alde batera utzita, irakurleak arazo eta
irtenbide konplexuei buruz pentsatzeko duen gaitasuna eta gogoa sustatzea du liburu honek helburu.
Liburuak hamar kapitulu ditu, sarrera eta amaiera barne. Zortzi kapitulu nagusietan, eguneroko gai banaren
inguruan antolatzen dira kontakizuna eta gogoetak. Horrela, solasaldian edo barne bakarrizketan, hainbat eta hainbat gai
datoz orrialdeetara, fineziaz jositako narrazio laburren sorta baten tankeran.
Ustekabeko herentzia batek Greg aukera ematen dio Heffleyren familiari bere etxea eraberritzeko. Baina laster jakingo dute obrak egitea ez dela ematen zuen bezain erraza. Paretak birrindu ondoren, arazoak hasten dira: egur ustelak, lizun toxikoak, zomorro nazkagarriak eta beste zerbait, are izugarriagoa
Barry Fairweather berrogei urte bete berritan hil da, eta Pagford herri txikia shock batean bezala geratu da. Itxuraz, herri patxadatsua da Pagford. Leku idiliko bat. Galtzada harriko merkatu plaza bat eta abadia zaharra. Baina patxadazko itxura horren atzean, gatazka larria ezkutatzen da. Aberatsak gatazkan daude pobreen aurka, nerabeak gurasoen aurka, emazteak senarren aurka, irakasleak ikasleen aurka? Pagford ez da lehen kolpean ematen duena. Gerra horiek denak ezkutuan egon dira orain arte, baina Barryk parrokia-batzarrean utzi duen hutsuneak inoiz Pagforden ikusi gabeko gerra piztu du. Nork irabaziko du grinaz, hipokresiaz eta ustekabeko berriez kargatutako gerra hori? Komedia ilun bat idatzi du Rowlingek, zer pentsa uzten zaituena hasieran eta harrituta gero. The Casual Vacancy da J. K. Rowling-ek helduentzat idatzi duen lehen eleberria.
A la edad de treinta años, Alazne se ve obligada a abandonar su Algorta natal y, junto a su madre, huir de Vizcaya ante la inminente caída de Bilbao en junio de 1937, en plena Guerra Civil. Tras salvarse en Santander de los bombardeos alemanes e italianos y llegar a Hendaya en barco, logran alcanzar París, donde muere su madre, enferma de tuberculosis.
En enero de 1941, en Marsella, embarca en el Alsina, un barco que debe llevarle en unos pocos días a América, a salvo de la Segunda Guerra Mundial y del franquismo.
Junto a ella huyen también políticos y militantes republicanos y nacionalistas vascos, junto con algunas personas judías que escapaban de la invasión nazi. En el pasaje figuran personajes de gran relevancia histórica, como Niceto Alcalá Zamora o Telesforo Monzón. Pero el viaje se complica cada vez más: tras dos meses en el puerto de Dakar (Senegal), son internados en un campo de concentración en el interior de Marruecos, y, finalmente, un nuevo barco salvador, el Quanza, les llevará a Hamilton (Bermudas), a donde llegan en noviembre de 1941, diez meses después de haber partido de Marsella.
La autora construye la novela a partir de un hecho histórico, el viaje del Alsina y del Quanza, barcos en los que viajaron sus propios padres, o través de catorce misivas que Alazne envía a su prima, que decidió quedarse en Algorta y terminó por casarse con un falangista. La primera de las cartas está datada el 12 de enero de 1941 en el puerto de Marsella, y la última, el 27 de marzo de 1942. Han sido escritas en Marsella, Dakar, Casablanca, Sidy El Ayashi, Hamilton, Veracruz, La Habana y el océano Atlántico. En ellas Alazne relata sus vivencias desde su huida de Algorta hasta su llegada a La Habana a finales de 1941.
Joneren ama oso kezkatuta dago ikasturte amaieran alabak mugikorrean jaso dituen mezu eta
bazterketagatik. Hurrengo urteari begira zer egin pentsatzen duen bitartean, Mundakan bizi den
ahizpari eskatuko dio alaba nerabea etxean har dezan, surf-udalekuetara joateko aitzakian. Bere
lehengusina Eurirekin igaroko du Jonek, hortaz, uztaila.
Euri Jonek izan nahi lukeen guztia da: polita, jatorra, alaia, nortasun handikoa
Egunak
aurrera doazen heinean, ordea, Jone konturatuko da gauzak ez dabiltzala espero bezala, Euri ez
dela uste duen bezain indartsua eta ez duela beti defendatuko lehengusina izate hutsagatik
