Canoso

ace más de diez años, un oso polar apareció en la costa del sur de Argentina, y todos los
expertos determinaron que había llegado nadando a lo largo de al menos, 2.000 kilómetros. Una
hazaña increíble que tiene un trágico motivo: el deshielo producido por el calentamiento global
no les permite conseguir alimento, y tienen que cambiar de hábitat para poder sobrevivir. Ello ha
provocado que los osos polares se encuentren entre la larga lista de animales en peligro de
extinción. Esta conmoveora historia explica a los niños y niñas las razones y consecuencias del
cambio climático, de manera que puedan reflexionar acerca de las posibles soluciones.

Nerabeen garrasia (2. argitalpena)

Zer dakigu nerabeen osasun mentalari buruz? Nondik sortzen dira gaztetxoak atsekabetzen ari diren elikadura nahasmenduak, antsietatea, depresioa, autolesioak eta jokabide suizidak? Zergatik geratzen dira hainbeste gazte beren telefonoen amildegi birtualean ordu amaigabeetan kateatuta? Zer sekretu ezkutatzen dira sare sozialen atzean? Ezinbestekoa da aztertzea sare horien benetako funtzionamendua, inpaktu kognitiboa, emozionala eta mentala, eta, era berean, harreman sano bat bilatzea nonahi dagoen teknologia horrekin. Baina haratago joan gaitezen: zer gertatzen ari zaie gure gazteei? Zergatik ugaltzen ari dira osasun mentaleko arazoak aurrekaririk gabeko mailetaraino? Merezi du elikadura-nahasmenduen, antsietatearen, depresioaren, autolesioen eta jokabide suiziden labirintoan murgiltzea, haietan inguruneak izan ditzakeen eragin kezkagarriak argitze aldera. Zerk bultzatzen ditu joera kezkagarri horiek? Zeintzuk dira buru-hausgarri honen gakoak? Eta garrantzitsuena: nola lagundu dezakegu? Liburu honek erantzun nahi die galdera horiei guztiei. Horretarako, egileek planteamendu holistiko batetik jorratu dute gaia, zorroztasun handieneko ebidentzia zientifikoa, lehen mailako profesionalen jakintza eta esperientzia, egiaztatutako tresna praktikoak eta patologia horiei aurre egin dieten pertsonen benetako testigantzak bateratuz. Planteamendua integrala eta erabat dibulgatzailea da, ulerterraza eta praktikoa, eta tresna praktiko bat eskaintzea du helburu –irakurlearen kualifikazio-maila edozein dela ere–, nerabeen osasun mentalaren mundu konplexua esploratzeko, erronkak prebenitzeko, ulertzeko eta eraginkortasunez heltzeko funtsezko informazioa eskainiz, bereziki eskola-, familia- eta gizarte-esparrutik. Azken batean, itxaropenerako itsasargi bat eskaintzen du liburuak, eta ekintzarako premiazko deia ere bai, gure gizarteari eta, bereziki, gure nerabeei erronka gogorrak planteatzen dizkien garai honetan.

Eguraldiaren euskara

Liburu honek protagonista behinena du bere baitan: aro-bidaiaria. Denbora-bidaiari batek ez bezala, hark ez du atzera-aurrera egiten denboran barrena, baizik eta beti aurrera egiten duela, herriz herri, eguneroko solasaldietan erabiltzen diren arotitzak –eguraldiari buruzko hitzak– Bildu nahian, uste sendoa baitu hitzak komunitate kultural baten ordezkari bereizgarrienetarikoak direla; maiz, hitzak ez ezik, esapideak, atsotitzak eta mundua ulertzeko erak entzun eta jasoko ditu. Den-dena zorroratzeko gogoahartuko du bidaia-kaiera batean, baina, hainbeste kontu azalduko zaizkio, ezen, bidaiaren une jakin batean laguntza eskatu beharrean egongo baita, bidaia pentsatutako moduan amaituko badu. Euskal Herriko herrialde guztietan gaindi ibiliko da, Getxon hasi, oraindik jatorrizko hizkera gordetzen duen Bizkaiko herria, mendebalderenean kokatua, eta Eskiulan bukatu, Euskal Herritik kanpoko herri euskalduna, Biarno aldean. Elkargune ugari erabiliko ditu herritar eta adituekin aroaren hitzez jarduteko: kultur etxeak, udaletxeak, euskaltegiak, euskara-elkarteak, tabernak, elizak, parkeak… edozein toki eder zaio aro-bidaiariari herritar eta adituekin ihardukitzeko. Saiakera nobelatua da, xedea erakutsi, azaldu eta irakastea baitu, baina eleberritik, kontakizunetik ere badauka, fikziozko eta benetako pertsonaiak bidaia guztian zehar, han-hemenka, agertzen dira-eta. Jakina, hunkigarriena, liburua hasieratik amaitu arte irakurtzea da, baina irakurleak aukeran du zuzen-zuzenean herri edo eskualde batera jotzea, zein ele erabiltzen diren ikasteko, edota bidaian barrena agerturiko hitz guztien aurkibideaz baliatu, non erabiltzen diren begiratu eta testuingurua irakurtzeko.

El regreso de Saturno

Los quince relatos que componen este volumen visitan los territorios del primer encuentro, del reencuentro y de la despedida.
Una mudanza, una operación, una muerte. Un pacto entre dos amigas a la orilla de una playa y una cena que lo cambia todo.
Cuerpos que se encuentran y se desperdigan, y en los que los personajes se mueven entre lo extraño y lo cotidiano, la realidad y la fantasía, mientras se contemplan con la extrañeza de quien observa su reflejo en el espejo de una feria.
Un libro luminoso y perturbador, que oscila entre el humor, la melancolía y el desgarro, mientras examina lo que a todos nos mueve pero a los protagonistas parece paralizar: el miedo y el deseo.
Dos de los relatos recogidos en el presente volumen han sido galardonados en sendos importantes certámenes de narrativa breve.

El reflejo de la tibieza

Ane y Xabi forman una pareja común, con una vida completamente normal. Ambos son amigos íntimos de Elene, y los tres juntos van de vacaciones a Portugal. Un año después de ese viaje, nada será igual. Ane cuestiona las decisiones que ha tomado a lo largo de su vida. Una por una. Son dudas que nunca antes había sentido. Dudas que llegan al punto de cuestionar su propia identidad, tanto la que muestra ante los demás como ante sí misma.
A modo de contrapunto, Elene es un espejo para Ane. Es el reflejo de la vida que Ane siempre ha querido vivir. Ane y Elena se buscan la una a la otra, pero más aún buscan su ser más profundo. Y esa búsqueda no dejará nada intacto: el cuerpo, el género, la intimidad, los roles, las relaciones, el amor, la construcción de la identidad, en definitiva.
Se trata, en definitiva, de una novela sobre las relaciones interpersonales, la forma en que se plantean, se mantienen y se destruyen o se transforman.

El pueblo no perdonará

ETA asesinó al padre de Oihana hace veintidós años, cuando ella tenía diecinueve.
La herida de Oihana sigue viva, pero no habla de ello con nadie. Tampoco ha contado nada, claro está, a sus hijos, aunque en el fondo de su ser sienta que hablar de ello les haría bien a todos.
Un día recibe la inesperada llamada de un antropólogo que recoge testimonios de diferentes víctimas, y desea reunirse con ella.
Ese encuentro abrirá la espita de la memoria.
La autora aborda un tema doloroso con absoluta sensibilidad, sustituyendo proclamas y prejuicios por un hondo esfuerzo de empatía, delicadeza y emoción. Porque el ungu¨ento de palabras también puede contribuir a mitigar los viejos padecimientos.
La novela ha sido galardonada con el Premio Igartza en su edición nº XXII.

Comadres

Las veintiún narraciones que componen este libro hablan, de un modo u otro, de madres. Pero también de las intenciones y pulsiones de ser o no ser madre. O de las múltiples y contradictorias maneras de ser o no ser madre. Y de lo que conlleva ser madre o no serlo, o de lo que se lleva consigo, quizá para siempre en uno y otro caso.
De todo ello tratan estas sólidas narraciones de Goiatz Labandibar. Y también, por supuesto, de las hijas e hijos que confieren a una mujer el estatus de madre, así como de las relaciones y contradicciones que entre esta y aquellos se establecen.
En definitiva, los relatos se centran en la forma de vida de las mujeres (no de «la mujer» como arquetipo), y escrutan ese momento en el que ser o no ser madre se convierte en una vivencia nuclear.
La autora se vale para ello de muy diversos registros. Algunas piezas rezuman ironía, otras adoptan cierto aire de crónica, no son raros los relatos que se adentran en la reflexión o en la historia de mujeres y tiempos concretos. necesaria.
Pero todas las narraciones respiran una intención literaria común: indagar en la conciencia de los personajes, siempre de la mano de una curiosidad sostenida, a través de los razonamientos que sustentan sus acciones y conductas. Y ciertamente esa intención cuaja en un espléndido logro literario.

Euskara orain

Valter Tauliren ideietatik abiatuta, liburu honetan euskararen egungo egoera aztertzen da, baina ohikoa ez den ikuspegitik. Hizkuntzalari estoniarraren ustez, hizkuntzaren efizientziaren garrantzia ez da aski nabarmendu. Eta ez da egia hizkuntza guztiek konpetentzia komunikatibo berdina lortu dutenik beren alderdi guztietan: sintaxian, morfologian, hiztegigintzan, fonologian eta abar. Alegia, hizkuntzek muga nabariak dituzte, nahiz eta muga horiek gainditzen ahal diren, zeren hiztunek, berez, hizkuntza erraz eta eraginkorra garatzeko joera naturala baitute. Bestalde, Tauliren iritziz ere, instituzioen interbentzioa komenigarria izaten ahal da corpusari dagokionez, baldin eta zenbait alderditan hizkuntzak mugak dituela kontsideratzen bada. Helburua ez litzateke zuzentasuna, baizik eta erraztasuna eta gaitasun komunikatiboa.
Liburu honetara lau idazle bilarazi ditugu: Xabier Amuriza, Iñigo Lamarca eta beste bi hizkuntzalari, Haitao Liu eta Jesus Rubio. Guztiek ideia pertsonalak badituzte ere, antzeko proposamenak aldarrikatzen dituzte: adibidez, aditzak sinplifikatzeko eta sintaxi eraginkorragoa garatzeko premia, bi baldintza horiek derrigorrezkoak baitira hizkuntza konpetente bat lortu ahal izateko.

Zertaz ari garen maitasunaz ari garenean

“Egin litekeen gauza da, poema batean edo kontakizun labur batean, eguneroko hizkera erabiliz gauza arruntei buruz idatzi, eta, aldi berean, gauza horiek (aulki bat, saretak, sardexka bat, harri bat, eraztun bat), ahalmen izugarriaz, ahalmen harrigarriaz hornitu. Egin litekeen gauza da, itxuraz kaltegabea den elkarrizketa batean lerro bat idatzi eta irakurlearen bizkarrezurrean hotzikarazko dardara bat eragin (…). Horixe da niri interesatzen zaidan literatura mota”. Raymon Carver, On Writing