Gaueko gezurrak

Lau gizon, kartzela batean preso, erregeren kontrako talde iraultzaile bateko partaide izateagatik: baroia, olerkaria, soldadua eta irakaslea. Heriotza-zigorra dute laurek zain, eta sententzia bete aurreko gauean, solasean dabiltza, istorio bana kontatzea erabakiko dute, beren azken orduak zerbaitetan pasatzearren, batetik, eta baita beren biziari zentzua emango dion laburbilduma baten bila ere, gillotina jausi aurreko azken unean oroitzeko moduko irudi bat gordetzearren. Airean dabil espetxeko gobernariaren proposamena ere, lau lagunetakoren batek erakundeko buruzagiaren izena isil-gordeka salatuz gero, denak libratuko dituela…

Don ibaiko ipuinak

Liburu honetan 1917ko Iraultzaren ondorengo gerra zibilaren garaiko gertaera latzak eta familia gatazkak islatzen ditu Sholokhovek. Apaingarririk gabe ematen digu soldadu gorrien eta talde matxinoen arteko borroken berri, Don ibaiaren ertzetako kosakoen eguneroko gazi-gozoak antze handiz marraztuz. Hasiera-hasieratik murgiltzen gaitu giro horretan, bere begiekin ikusi zuena, bere belarriekin entzun zuena, bere sudurrarekin usnatu zuena helarazten digula.
Hona zer dioen bere autobiografian Mikhail Sholokhov Literatura Nobel saridunak: “Gerra zibilean Don ibaiaren aldean egon nintzen. Hara-hona ibili nintzen 1920. urteaz geroztik Doneko lurraldeetan lanean. Denbora luzez izan nintzen hornigai-biltzaile. Don ibaian nagusi ziren matxino-taldeak jazarri nituen 1922ra arte, eta talde horiexek jazartzen gintuzten gu… 1923tik aurrera hasi nintzen idazten. Ez dut materiala biltzeko beharrik izan, eskura neukalako”.

Bizian argitaratuak

Literatura ez den orok aspertu egiten zuela zioen Franz Kafkak. Literatura zen haren bizitzako funtsa eta literatura bihurtzen zen begi aurrean zuen guztia, baita keinurik txikiena ere. Era berean, egoera absurdoak, urduriak, kafkatarrak deskribatzen ditu Kafkak, askotan umore punto berezi batez jantziak, Errealitatea eta fikzioa nahasita, barruraino iristen diren amets-antzeko kontakizunak sortu zituen. Liburu honetako kontakizunetan ere ez da halakorik falta: etsipena, irrika, larritasuna, beldurra, egoera korapilotsuak eta ezusteak. Egilea bizi zela argitara erman zituen 39 kontakizun hauek dira liteatura kafkatarraren adierazle paregabeak.

Tartufo ; Zekena

Tartufo edo iruzurgilea, literatura unibertaleko komediarik ezagun eta antzeztuenetako ez ezik, irudieteria kolektibora igaro den pertsonaia-tipoa ere bada, hipokrita erabatekoaren eredu gisa; Molièren helburu nagusia ikuslearen irria piztea da, eta horretarako trebezia osoz darabiltza ofilzioko trikimailu guztiak, baina ez zuen alde batera uzten gizarte-kritika: obra honek eztabaida bizia piztu zuen garaiko Frantzian, eta debekatua ere egon zen hainbat urtez.

Beste horrenbeste esan dezakegu, irriaz eta kritikaz den bezinbatean, liburu hau osatzen duen bigarren antzerki-lanaz: Zekena edo gezurraren eskola, zuhurkeriaren erretratu bikaina, hainbat mende igaro arren ikusle naiz iralurleen algarak sortarazten jarraitzen duena