La creciente diversidad religiosa de nuestras sociedades obliga a revisar críticamente la concepción de los derechos humanos desde una vertiente democrática, inclusiva e intercultural. El presente trabajo aborda la necesidad de acomodar las estructuras en particular a la dereiva de la presencia de personas de religión musulmana. Las reflexiones que aquí se contienen parten no solamente de las informaciones recogidas a través de entrevistas en profundidad realizadas a ciudadanos musulmanes que residen en la Comunidad Autónoma Vasca. La investigación pretende así resaltar la necesidad de revisar críticamente la interpretación que se viene realizando de los derechos humanos en situaciones concretas y señalar ámbitos cotidianos en los que debe reformularse el diseño de lo público para garantizar la plenitud de aquellos derechos también a las personas que profesan la religión islámica.
En España, el fútbol es cuestión de Estado, alta política mezclada con las bajas pasiones del gol. Siempre ha sido así, desde el nacimiento de los primeros clubes en Bilbao, Barcelona y Madrid. Para los nacionalismos vasco, catalán y español, el fútbol es un gran altavoz que sacude los sentimientos de pertenencia. En los últimos cien años, el debate identitario se ha trasladado de los mítines a los estadios. Durante el franquismo, el Real Madrid fue el guardián de las esencias patrias hoy otros equipos españoles han asumido también ese papel y el Barça se ha consolidado como símbolo del catalanismo. En Euskadi, el PNV y la izquierda abertzale descubrieron la potencialidades políticas del balón. Hoy, la autodeterminación futbolística es compañera de la reivindicación del derecho a decidir. Además, suele olvidarse que, en el Estado, la primera selección en crearse fue la catalana, que la Liga nació de una propuesta vasca o que España se apropió del mito de la furia del Athlétic de Bilbao. Políticos y futbolistas desfilan por estas páginas cargadas de goles, sorpresas y de selecciones prohibidas.
«El fútbol es un arma política de primer orden en todo el mundo. También en Euskadi, en Cataluña y en España. Nadie es inocente. Todos llevamos
una camiseta con nuestros colores del alma adherida a la piel».
Nathan eta Tom osaba-ilobak dira. Osaba dibortziatuta dago eta bizitzan gorabehera franko bizi izan eta gero, ezertan askorik sinesten ez duela, biriketako minbiziaren putzutik burua ateratzen aurkitzen dugu bere haurtzaroko Brooklynen. Bakarrik. Iloba, berriz, ikasle garaian oso gora igo behar zuela ematen zuena, behera-behar geldiezin batean dago. Bakarrik hau ere. Brooklynen, halabeharrez. Hirukotea osatzen duena, Harry, iragan iluneko arte faltsutzaile izandakoa da, eta, gaur egun, Tomen ugazaba, bigarren eskuko liburu-denda batean. Hiru hari nagusi horiekin zutean, eta zeharka sartzen diren hainbat eta hainbat pertsonaia eta kontakizun gogoan erraz gelditzen direnekin osatzen du Paul Auster-ek tapiz bizi eta ero hau.
Eleberri distiratsua da Brooklyngo erokeriak (Auster-en lehen lan euskaratua), etsipena maitasun bihurtzen dakiena, argia, bizkorra, barre-eragile sotila; gauzatzen diren eta zapuzten diren ametsen gainean diharduena.
Euskal klasikoak orain arte alderdi filologikotik aztertuak izan dira orohar. Ez direlako aketsak bilduma literaturaren ikuspegitik osatua da. Bertan aurkituko ditu irakurleak Juan Inazio Iztuetaren zati narratiboak eta pasadizoak ipuin modura irakurtzeko moduan. Inazio Mujikak euskara batuan jarri eta prestatu du edizioa. Sail berri baten lehen alea da hau.
Enarek etxe hegaletan egiten omen dituzte beren habiak, bertako ipuinak hobeto entzuteko. Ipuin honetako enarak istriputxo bat izan du Bidai Handirako prestaketan ari zela, eta Estebek zaindu du. Esteberen etxe hegalean paratu eta bertan gertatzen zenaren lekuko izan da. Baina, ai! enarek urtero egin behar duten Bidaia Luzerako grina handiegia izaki, Esteberen gorabeherak konpondu gabetan, aldegin behar izan du. Bidaian doala, hainbat txoriri eskatuko dio Euskal Herrian triste utzi zuen Estebe adiskidearen berri eman diezaioten, harik eta hurrengo urtean bueltatu eta bi lagunak elkartu diren arte
Kutsidazu bidea, Ixabel, euskaldun berriaren epopeia arrakastatsua idatzi ondoren, hizkuntzarekin jolasean aritzea bururatu zaio Joxean Sagastizabali. 500 sarrera baino gehiago agertzen dira liburuan. Lotsarik gabe poesiatzat saltzeko moduko puskarik bada hiztegi honetan. Aforismo modukorik ere bai. Komiki tankerakoak ez gutxi. Antzerki-esketxak, ipuin-pasadizoak, elezahar tankerakoak
Bestalde, atal bakoitzak igarkizun baten tankera hartzen du. Baina ororen gainetik, behin baino gehiagotan irribarrea sorrarazten duen liburua da Sagastizabalena.
Skvorecky txekiarrak erretratatzen digun munduan, inoiz baino otsoagoa zen gizakia hurkoarentzat; zer esanik ez hurkoa judua izanez gero
Ez gaude, alabaina, Holokaustoaren aurkako auskalogarren alegatoaren aurrean. Pertsonaia, egoera eta bizipen gurutzatuez ehunduriko narrazio-bilduma hunkigarri bezain ironiazkoa dugu Mundu mingotsa, haur baten begirada zorrotzari helduaren etsipen burlaizezkoa eransterakoan maisutza itzela erakusten duen kontalari batek ondua.
Ikasketa-prozesu baten lekuko egiten gaitu Koaderno Handiak. Pertsonaia nagusien, bi anaia
bikien, ikasketa-prozesua da. Hirurogeita bi atal laburretan zehar, zer ez digute kontatzen. Eta
nola. Liburuak jakin-mina pizten du. Erakarri eta berarekin eramaten du irakurlea liluraturik.
Edonor harritzen baitu horrelako gertaera lazgarriak hain xalo kontaturik entzuteak. Xalotasunaire
hori lortzeko, Agota Kristofek haurren idaztankera antzeratzen du.
Irakurketa amaitu eta gero, liburua itxi eta gogoetatsu geratuko gara, irria ezpainetan
eta galderaren bat buruan jauzika. Gaiztoak eta ankerrak al dira? Zer da Ongia?; zer Gaizkia?
Non ditu Etikak mugak? Nork du munstro-izaera, mutikoek ala inguruan duten gizarteak?
Besteaz gabetua izan den baten erraietako garrasia ote da Koadernoa? Umore beltz
ederrez zipriztinduriko garrasia betiere. Liburu apala, xumea; eta, bere xumean, sakon ere.
Liburu hau deskubrimentu bat da. Juan Bautista Agirre sermoilaria ipuin-kontalari bihurtu da, Arpoi baten eran izeneko liburuari esker. Bere sermoietan, noiz edo noiz, eta bizitza bertutetsua edo ezaina zein zen adierateko hainbat pasarte edo ipuin baliatu zituen. Horiek dira liburuan datozenak. Antzinateko idazle klasikoen kontakizunak, kristau autoreenak, herri ipuinak, Bibliako parabola eta narrazioak, bere aitorle esperientziatik ateratako pasarteak
Irakurleak gozamena segurua du Asteasuko Agirreren kontatzeko moduarekin, eta, gainera, garai hartako gizartea ulertzeko bide bat zabalduko zaio liburua irakurtzean, ikusirik, zein eratako kontakizunek izuarazten zuen, eta zeinek barreazala sortarazten zion orduko euskaldunari. Testu guztiak euskara batuan jarrita daude.
Antonen familia, zorretatik ihes eginik, beste hiri batean bizi diren senideengana joaten da bizitzera. Etxeko baratzea ikusita, Antonen aitari diru etekinak eman ditzakeen nekazaritza intentsiborako asmo bat bururatzen zaio, baina azkenean gaizki ateratzen zaio. Egoera ekonomiko larria zuzentzeko bidea, ordea, Antonen proiektu bitxietatik etorriko da. Azken batean, liburu honetan, ikuspegi futurista batetik, erabat desberdinak diren bi bizimoduren arteko desoreka azaltzen da, umorea eta ironia baliatuz.
