Maleta egitera

Markelek eta Maiderrek oso gustuko dute bidaiatzea. Liburuekin urrutira joaten dira…

Gau Lana

Euskal Herria lurralde txikia izanik, geografikoki eta ekonomikoki guztiz estrategikoa izan da. Horregatik, sarritan gertatu da banaturik mugak ezarrita. Jada, erromatarrek beren Inperioaren garaian, administratiboki bi eremutan banatu zuten Euskal Herria. 1659an sinatu zen Pirinioetako Bakea eta orduan ezarri zen, besteak beste, Espainia eta Frantzia arteko muga geografikoa.
Bestalde, dirua lortzeko, agintariek beti jarri izan dizkiote zergak merkataritzari. Hala, esate baterako, XIII. mendean zehar Nafarroatik atzerrirantz ateratzen ziren produktuak Tolosa-Donostia-Baiona edo Belate-Bidasoa-Hondarribia bideari ekiten zioten. Bide horietan aduanak zeuden, eta zergak ordaindu behar izaten ziren bertatik pasatzen zen merkataritza legala izango bazen.
Mendez mende gainditu izan dira, ordea, muga horiek aduanak saihestuz Euskal Herrian. Debekatuta zeuden produktuak alde batetik bestera pasaz edota zergak ordaindu gabe, euskaldunentzat kontrabandoa errekurtso ekonomikoa bihurtu zen. Kontrabandoaren fenomenoa oso zabaldua egon da Euskal Herrian eta fenomeno horren inguruan era askotako egoerak sortu dira, gizon-emakume askoren parte hartzearekin. Rosa Arburuak bi zati nagusi osatu ditu. Lehenean, alderdi historikoa ikertu du; bigarrenean, protagonisten lekukotasunak bilduz abentura humanoaren erreportaje literarioa osatu du.

Burbujas

El destierro. Berlín, el destierro, es el espacio donde se encuentran los personajes. En el destierro, como burbujas que danzaran en el aire. Una misma atmósfera envuelve las historias y la ciudad. Los espacios sirven de escenario a las historias. Berlín es el centro de la utopía urbana, pero también Bilbao, Barcelona, París, Copenhague, Londres… Las historias se desarrollan en una época en que las distancias apenas existen ya, y asoman a ellas, latentes o explícitos, los problemas de las relaciones interpersonales tal como hoy las entendemos, junto a los relativos a la identidad, a las raíces, a la pertenencia a un determinado lugar…En esta novela, compuesta por un mosaico de narraciones, es el pulso íntimo de las vivencias lo que, por encima de la acción, modula la narración. La novela nos habla del mundo que palpita bajo la piel, sobre la intensidad de la cotidianidad y el deseo de sumergirse en ella. Las historias parten de la realidad, pero un espíritu soñador las lleva, de tanto en tanto, a una dimensión donde reina la fantasía.

Una muerte de libro

Don Columbano Parra Pera, presidente de una empresa que cotiza en la Bolsa de Madrid, fue, entre otras muchas cosas, amigo del creador de la Piña Colada, pero, sobre todo, el más intensivo (y extensivo) disfrutador de la vida y sus diversos placeres que haya pisado estos mundos nuestros. Madrid y Puerto Rico son dos de los escenarios que conocen de cerca su peripecia vital, y entre ambos lugares se teje, también, la maraña de su fatal destino, que habrá de ser desenredada por el policía portorriqueño Luis Alberto Taibo Rijos, de la unidad antidrogas, con la ayuda de dos jóvenes estudiantes de Derecho, familiares de don Columbano.Por esta novela de intriga, enredo y, sobre todo, humor desbordante, desfila una variopinta galería de personajes, cada cual con sus afanes y todos con sus pasiones, que rayan, a veces, en el paroxismo.Goñi conduce al lector por los vericuetos de una colorista narración coral sin dejar de procurarle a cada paso sustento suficiente para la curiosidad, la hilaridad y el suspense. Al servicio de esa tarea pone toda la potencia de un lenguaje más fiel al uso real y al mestizaje hispanocaribeño que a los remilgos puristas, pero lo hace, siempre, con un rigor léxico y estilístico que el lector agradecerá por su belleza.

Bat-batean krispetak

Bat-batean krispetak liburu ezberdina da. Bertan biltzen dira olerki laburrak, esaldi aforistikoak, koplak eta ipuin luze bat erregalorako: Gartzeain. Olerki eta aforismoen zatian argitasun handiz jokatzen du Linazasorok hitz gutxi batzuen bidez haurraren irudimena zabaltzeko. Gartzeain ipuinean, berriz, kontakizun poetiko bat da non herri bat nola desagertzen doan kontatzen baitzaigu.

Hamabi galdera pianoari

Ama hil, eta pianoaren aurrean hamalau urteko neska batek egiten duen barne-bakarrizketan oinarritutako nobela hau heriotzari buruzko hausnarketa bat da, baina ez era intelektual batean emana, nerabeak, gauzak pentsatu baino, sentitu egiten baititu.

Derrotero de Pío Baroja

Este libro es el resultado de la lectura recurrente, entusiástica y arbitraria de las obras de un escritor que, a cuarenta años de su muerte, se deja leer con una frescura rara y que encuentra, mucho mejor que ningún otro de su tiempo, lectores cómplices: los famosos barojianos. Libro parcial y subjetivo, que quiere responder al porqué de esa fascinación por el aventurero pasivo, el peatón de las ciudades, el paciente y minucioso erudito que, entre otras muchas cosas, fue Pío Baroja, por su obra, su personalidad y su mundo abigarrado, repleto de personajes y de lances que, a su modo, explican la vida que lo sostiene y que quedó atrapada en él como un bosque en la niebla.

Batzarra telgten

«Atzo izanen da bihar izan dena. Gure gaurko istorioek ez dute zertan orain gertatu beharrik. Honako hau duela hirurehun urte baino lehenago hasi zen. Beste batzuk ere bai. Hain luzetik dator Alemanian jazotzen den edozein istorio». Horrela hasten da Batzarra Telgten hau, nolabait ere azpimarratu nahian orain-oraingo gatazkek iraganean dutela sarri beren zuztarrak. Eleberri honetan agertzen diren gertakariak Hogeita Hamar Urteko gerraren azken urteetan kokatzen dira. Izan ere, gerra hark ohiko ikara guztien muga gainditu zuen, iraupenagatik zalantzarik gabe, baina baita ankerkeriagatik eta egindako sarraski zenbatezinengatik ere. Giro horretan, bakearen esperantza halaz ere inoiz galdu gabe, batzen dira idazleak Telgten, testuan behin baino gehiagotan esaten denez, aleman hizkuntza baita oraino ere batzen dituen gauza bakarra. Eta ez da buruari lar eragin behar gure gaurko Euskal Herriarekiko antz eta parekotasunak ikusteko, hala nola aleman hizkuntzaren batasunaz aritzen direnean, edota bakeak zein gerrak sorrarazten dituen oztopoez eta lazeriez berba egiten duten guztietan. Eta haatik, Grass-ek ez du inoiz itxaropenaren iturria itxiko. Agian, bera eta bere belaunaldikideak gerra ezin izugarriago batetik irten berriak zirelako. Marcel Reich-Ranicki-ren iruzkinak ongi definitzen du Grass-en literaturgintza: «Grass-ek aleman idazle gogaideen istorioa kontatzen du, beti ere jarrerarik onenaz, ironia maitekorraz eta umore sendoaz, eta egunotako aleman literaturan antzekorik ez daukan halako arte batez».

Euskararen garabideak

Autoreak ikuspuntu ekonomiko batetik aldarrikatzen du ezen munduan izan diren eta diren hizkuntza guztientzako garabide sintaktikoak komunak direla, eta garabide horien zentroan ideien antolakuntza komunikatibo eraginkorra lortzeko gogoa dagoela, logika komunikatiboaren aldeko ibilaldian. Hizkuntza guztien aurreneko etapetan behar diskurtsibo handirik ez da egoten, eta horren isla izaten da hizkuntza estadio horretako adierazpideen sinpletasun ez-landua. Baina beharrak handitzen diren heinean baliabide sintaktiko ahaltsuagoak biziki eskertzen dira. Gaur eguneko Euskal Herrian behar diskurtsiboak handiak dira eta baliabide sintaktiko ahaltsuen behar horiek ezin dira saihestu. Zeren, hizkuntza batzuk garabide sintaktikoetan barrena luze ibiliak badira ere, beste batzuk abiapuntutik aski hurbil gelditu zaizkigu, eta euskararen kasuan gainera, ez da falta ibili den gutxia desibili nahi duenik. Jarrera erregresibo hori analisi desenfokatu baten ondorioa da, auziari perspektiba desegokian begiratzetik segitzen dena. Autorearen ustez beste edozein kontsiderazio normalizatzaileren aurretik euskararen sintaxia komunikatiboki garatu behar da, eta hauxe da euskalgintzak duen aurreneko arazoa.

Giza eskubideak eta diskriminazioa

Diskriminazioa egotea, edozein eratakoa, gizarte demokratikoa garen aldetik irrikatzen dugun giza eskubideen kulturaren aurka doa. Edozein gizarte garatutan, bertan bizi diren pertsona guztien berdintasunaren alde borrokatzea are beharrezkoagoa da zenbait fenomeno soziologiko dela medio, migrazioak besteak beste, aniztasuna areagotzen ari den garai honetan. Pertsona guztiei giza eskubideak bermatzea da gizarte demokratikoen azken xedea, baina jarrera, egitura eta elementu diskriminatzaileek xede hori galarazten dute. Diskriminazio mota guztiak ezabatzeak erronka berri eta etengabeak planteatzen ditu giza eskubideen kulturaren sustapenean.