«Lo más fácil sería decir que ETA no ha sido más que terrorismo, que no tuvo nada que ver con la sociedad vasca como tal, y punto. Pero, desde un principio y hasta hoy mismo, ETA ha sido nuestra, de toda la sociedad vasca. Que tras el alto el fuego ETA diga adiós definitivamente es, en cierta medida, también responsabilidad de toda la sociedad. ¿Qué hacer ahora para que la disolución de ETA sea completa y definitiva?».
La valiente reflexión de Zulaika reivindica la necesidad de la política, y para ello nos lleva al ámbito de lo prepolítico y nos muestra que la realidad posee múltiples aristas. Por tanto, si deseamos acercarnos a la realidad con lucidez, deberemos contemplarla desde multitud de puntos de vista, de manera que alcancemos a ver el verdadero rostro de lo que unos han caracterizado como monstruo y otros como utopía.
Lurralde jakin bateko landaredi-mapa, bertako landare dibertsitatea eta aberastasuna era sintetikoan adierazteko modu bat da. Gure inguruko paisia landare mota ugariz estalita dago, eta landaredi-mapak tresna ulerterraza dira mosaiko konplexu hori ulertzeko. Bestalde, animali zein landare espezieen kon-tserbazio planak planteatzerakoan, teknikariek beti esku artean darabilten lanabesak dira landaredi-mapa hauek. Esku artean duzun liburu honetan ageri den lanak, Irungo udalerri osoa hartzen du kontuan.
Naiz eta lanaren funtsa landaredi-mapa izan, liburua bera ere lagungarria da. Liburuan zehar lana osatzeko eman diren pausuen berri izango duzu, baita Irunen aurki daitezkeen landaredi mota desberdinen deskribapen orokor bat ere. Testu honen lagungarri modura, hainbat irudi eta argazki aurkituko dituzu, landaredi mota bakoitza identifikatzen laguntzeko. Bestalde, Irunen topa daitezkeen landare espezie berezien deskribapen bat ere baduzu, baita hauek non aurki daitezkeen ere. Azkenik, Irungo landarediaren aberastasuna hobe ezagutu dezazun, ibilbide batzuk proposatu ditugu, zein baino zein atseginagoa.
Hiru gazte, Sophie de Réval, haren anaia Conrad, eta Eric von Lohmond, haien betiko adiskidea, gerra zibilak azpikoz gora nahastu eta suntsitutako Kurlandiako herrialde bakartuan, Lehenengo Mundu Gerraren azken urteetan eta sobiet iraultzaren hasieran. Paisaia urratuak eta gerrak jarriko du agertokia, patuak elkartuko ditu pertsonaiak eta haien desira bateraezinek, arbuioek eta inkomunikazioak idatziko tragedia. Azkeneraino jokatuko dituzte, halabeharrak eraginak balira bezala, hotz eta ia axolagabe, beraiek iruten dituzten paperak.
Jaca, diciembre de 1930. El capitán Galán y sus soldados se levantan en favor de la República. El capitán pagará con su vida no saber sabido cuándo alargar el paso. Zarautz, 1960. El fraile que creó y dirige la Escuela Profesional espera al coche que ha de llevarlo a Madrid. Va a recoger el premio que Franco ha concedido a la Escuela, y lleva en sus manos un inquitante regalo parael dictador. Entre quienes lo rodean, algunos piensan que el paso que se dispone a dar es excesivamente largo; otros, por el contrario, lo consideran demasido corto. A medida que avance la novela, sabremos que el fraile de Zarautz es uno de los sublevados con Galán
En Cuándo alargar el paso, Egaña lleva a lo más alto su maestría para la sugerencia y la ironía.
Mendi buelta bat, artxiboetara joan-etorri bat, libururen batean aurkitutako datu bat edo oroitzapenaren zokoren batetik sortutako hitz ahantzia, horietako edozein zertzelada izan daiteke liburu honetako pieza bakoitzaren ernamuina.
Hizkuntza du abiapuntu Perurenak, hizkuntza bizia, garai batekoa edo oraingoa; oso estilo pertsonala erabiltzen du, berea eta identifika erraza, baina iradokizunez betea. Hizkuntzaren barruan ari da autorea, senaren argi-mutila hartuta, mugarri bila, dakiguna ikasten, edo genekiena, behintzat.
Ez gara ohartzen, baina, horretan dugu atseginik handiena. Ikasmin handia izanda ere, aurrez dakiguna besterik ez baitugu ikasten. Gure bihotzak bere eskema zaharren arabera antolatzen baititu material berri guziak, lehenagotik dakienera egokitzen ez den guzia aintzat hartu gabe.
Elkarrizketarako gaur egun dugun zailtasunak badu zerikusirik geure aurrekoekin izan dugun -izan genuen- elkarrizketa ezarekin. Ez genien utzi beren egiazko memoria guri transmititzen. Zetorren bezala, erantsirik gabe. Aldiz, asmatu egin genien beren memoria, eta erantsi egin genien. Huts horrek abertzaletasunaren baitan jarraitzen du oraindik ere. Hori da, besteak beste, autorearen tesi nagusia; hortik abiatuta eraikitzen du testua, aitonari, abertzale historiko bati, idatzitako gutun postumo gisa. Testu intimoa da, beraz, ezinbestez; baina gutun formak bere buruarekin hitz egiteko aukera ematen dio idazleari, eta irakurleari, berriz, bere memoria propioarekin alderatzekoa. Aldi berean, historia biziaren zatitxo bat eskaintzen du, historia liburuetan irakurtzerik ez dagoen intrahistoria; pasadizoetan geratu gabe, gertatutakoek sorrarazi duten gogoetetan oinarritua. Amaigabea da, ezinbestez, gutun hau, amaigabea den bezala nork bere bidean iraganari eta orainari egin ohi dien galderen zerrenda. Irakurleak osatzeko geratzen da, agian.
Es cosa que maravilla observar el esplendor radiofónico de la tertulia. Los primeros sorprendidos fueron, sin duda, los propios mentores de La Trastienda -Javier González Ferrari y Fernando Onega-, que inauguraban este género en 1983 a modo de complemento del informativo Hora 25. Una conversación de tinte confidencial donde se ventilaban todo tipo de off the records y materiales de deshecho que no tenían cabida en un programa informativo, de naturaleza más ponderada. Años después el mismo Javier González Ferrari ponía en entredicho este fenómeno comunicativo. Lo adjetivo se había convertido en el escenario central -propiamente sustantivo- de los principales programas informativos. Paradójicamente, la información pasaba a ocupar un papel subalterno.
Izuak, borreroak bezala, baditu mila aurpegi. Batzuetan, aurpegi hori baino ez duten zeretan ageriko zaigu. Gerran, esate baterako, eta orduan ez dago zezenari adarretatik heldu beste erremediorik, Itxaro Bordak bere narrazioan egin duen bezala. Baina izuak badaki ekintza arruntetan ere bere muturra sartzen. Hitzaldi bat amesgaizto bihur litekeela darakuskigu Juan Garziak. Txikitako oroitzapenen filmean asko dago izutik. Aldi-aldeetako aldeak alde, irakurleak bere izu propioak ezagutuko ditu Sánchez Ostizenetan. Harkaitz Canok amaigabe utzi digu beldurren katalogoa, menturaz konturatu delako izu guztiak izu bera direla azken batean. Zinemako izua izu zinezkoaren kontrako txerto eta sendagarri moduan darabilgula ohartarazten digu Edorta Jimenezek. Anjel Lertxundik, berriz, etxeko izugarriak bazterturik izu bila Transilvaniara jotzeko joera sintomatzat hartu, eta auzoko behiaren gaitza diagnostikatu digu. Antton Olariagak, azkenik, irudizkatu egin ditu bere izu zinezkoak.
Benetan gertatua da: anarkista batek eta apaiz batek antolatu zuten CNTk atxilotutako artzapezpiku bat askatzeko ekintza. Gerra denborako beste hainbat gertaera bitxi -benetako nahiz alegiazko- kateatu ditu egileak, film baterako ari balitz bezala, irakurlea ezusteko bihurgunetan barrena ekartzeko: Bilbotik Donostiara, atzeguardiatik lubakietara, komediatik dramara
Gerezi denbora nobela bizi-bizia da, Inazio Mujikaren irakurleak aurrenik harritu eta berehala txunditu egingo dituena. Ezpainetan irria uzten du; eta eztarrian, errea.
Teoria poetikoak hala eskatzen duelako soilik bere begirada eguneroko gai eta objektuetara behartzen duen poetak, bi arrisku ditu: debaldekeria eta espantukeria. Debaldeko espantukeria izaten da, sarritan, egunerokotasunaren poesia aldarrikatzen dutenen proposamen poetikoa. Martin Etxeberriak, aldiz, ez du deus aldarrikatzen. Begirada eguneroko gauzetan pausatzen badu, ez da berak horretara behartu duelako, berez doakiolako baizik. Emaitza, alde guztietatik freskura darion poesia-jostakin gustagarria da.
